مهمترین آفت یونجه در ایران و اکثر نقاط جهان، سرخرطومی برگ یونجه (HYPERA POSTICA) می باشد. حشره کامل این آفت، یک سخت بالپوش کوچک به رنگ قهوه‌ای خاکستری مایل به سیاه و دارای یک خرطوم است و بدن آن پوشیده از کرکهای سفید می باشد.

خسارت آفت

این حشره، در کلیه مراحل لاروی و بلوغ از برگ و ساقه یونجه تغذیه میکند. ولی خسارت عمده آن سوم و چهارم وارد می آید. چنانچه جمعیت آفت از 50 عدد لارو سنین مختلف در مترمربع تجاوز کند، کلیه برگهای یونجه در اثر تغذیه لاروها نابود و خشک می‌شوند و مزرعه مورد حمله از دور سفید رنگ با برگهای توری شده، به نظر می رسد. در پاره ای از موارد دیده شده که در اثر حمله این آفت، به خصوص چین اول، یونجه به کلی نابود می گردد. در این گونه مزارع، اغلب تعداد لارو و حشره بالغ در مترمربع از 150 عدد هم تجاوز می کند. باید در نظر داشت که خسارت این آفت، از اسفند ماه در یونجه‌زارها شروع می شود و حداکثر خسارت در سه ماهه اول سال بر محصول وارد می‌شود. جهت مبازه با آفت باید یک سری اقدامات پیش‌آگاهی را در مورد تعیين زمان مبارزه اعمال کنیم. در این زمینه از کارشناسان حفظ نباتات و شبکه‌های مراقبت و پیش آگاهی مدد گرفت.

چرخه زندگی آفت
سرخرطومی برگ یونجه، زمستان را به صورت حشره کامل و تخم و به ندرت به صورت لارو و شفیره در مزرعه یونجه و پناهگاه‌های اطراف می گذراند. سرمای زیر 6- درجه قادر است لاروها و بخش اعظمی از تخمها را نابود کند. از این رو در چنین مناطقی، زمستان گذرانی به صورت حشره کامل است. در اواخر زمستان زمانی که میانگین دما از 17 درجه سانتیگراد بالاتر رفت، حشره کامل فعال شده و به تغذیه، جفتگیری و تخمگذاری می‌پردازد. فاصله زمانی میان حالت تخم تا حشره کامل در حدود 6 هفته است. حشره ماده از قدرت باروری بالای برخودار است و ظرف مدت زمانی (بیش از 3 ماه) قادر است تعداد زیادی تخم بگذارد. به دلیل بالا بودن دوره تخمگذاری و دامنه گسترده زمان ظهور حشرات کامل زمستان‌گذران (اسفند تا اردیبهشت)، لاروهای آفت را تا شهریور ماه نیز می‌توان در مزرعه مشاهده کرد. در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری عملاً بیشتر خسارت سرخرطومی برگ یونجه، به چین اول آن محدود می شود.

مبارزه شیمیایی علیه سرخرطومی برگ یونجه
یکی از نکات قابل توجه در کابرد روش شیمیایی، رعایت زمان سمپاشی است. به نظر می رسد زمانی که حشرات کامل برای یافتن مکان زمستان گذرانی به مزرعه مراجعت می‌کنند، می‌تواند زمان مناسبی برای مبارزه غیرشیمیایی مانند استفاده از شعله‌افکن علیه این آفت باشد. بنابراین، با توجه به اطلاعات شبکه مراقبت و پیش آگاهی در رابطه با سرخرطومی برگ یونجه، با استفاده از سموم سالم و زمان مناسب مبارزه و رعایت نُرم سمپاشی و دز سم و کالیبره کردن سمپاش، رعایت دوره کارنس حداقل 15 روزه ضروری است. خاطر نشان می شود که چرای مزارع یونجه، پس از تخمریزی سرخرطومی برگ یونجه در کاهش جمعیت آن بسیار مؤثر است.