طبقه بندی سیستم های هایدروپونیک:
این سیستم را می توان به دو گروه اصلی تقسیم کرد:
الف) کشت در آب:
مواد غذایی به گونه ای در آب حل می شود که ریشه بتواند از محلول غذایی ، استفاده کند. در این سیستم ، یا در آب هوادهی می شود و یا اینکه ریشه ها به خوبی در معرض هوای موجود در محلول غذایی قرار می گیرد. داربست چه به صورت شبکه سیمی و چه به صورت های دیگر ، نگه دارنده گیاهان در محلول غذایی هستند.
مثال:
-کشت در محفظه های محتوی محلول غذایی
- کشت در گلدان ها یا ظروف استاندارد
- کشت در سیستم NFT
-کشت در سیستم محلول دهی به صورت بخار
ب)کشت در مواد دانه بندی شده:
مواد غذایی با حل شدن در آب به صورت محلول ، در محیط رشد ریشه جریان پیدا می کند. ریشه ها درمواد جامدی که دارای خاصیت خنثی بوده و در داخل محلول غذایی هستند ، رشد می کند. این وضعیت باعث می شود که ریشه ها از رطوبت کافی برخوردار بوده و در عین حال با انجام زهکشی و تخلیه محلول اضافی ، هوای کافی در محیط ریشه وجود داشته باشد. موائ دانه بندی شده مواد جامدی هستند که ریشه در آن رشد کرده و به آن ها متکی است.
مثال:
-کشت در بستر های ردیفی و غیره
متغییر های یک سیستم:
انواع سیستم های هایدروپونیک را به دلایل متفاوتی می توان مورد استفاده قرار داد. بیشترین متغییر های مشترک این سیستم ، عبارت است از:
1- چگونگی توزیع محلول
الف)بسته یا باز بودن سیستم توزیع محلول
ب) نحوه توزیع محلول که ممکن است به صورت قطره ای ، اشباع ، تغذیه با لوله موئینه ، فیتیله های هادی محلول ، بخار دهی و ... باشد.
2- دستی یا اتوماتیک بودن محلول دهی
3-نوع محیط کشت
4- نوع مواد ساختمانی به کار رفته در بستر کشت
5- میزان و نسبت غذا دهی و آبیاری
6- تزریق هوا
7- نحوه نگهداری گیاه
8- کنترل عوامل محیطی
مزایای هایدروپونیک:
1- شما قادر به پرورش گیاهان با این روش ، در هر کجا که بخواهید هستید. حتی در خاک های نامناسب و یا خاک های آلوده به بیماری
2- تراکم در واحد سطح کشت هایدروپونیک بالاست.
3- کاهش میزان کار سنگین.
4- حفظ و نگهدار آب.
5- کاهش مشکلات ناشی از وجود آفات و بیماری ها.
6- ریشه کن شدن مشکل علف هرز.
7- تولید حد اکثر محصول.
8- حفظ و نگهداری مواد غذایی.
9- کنترل اکثر شرایط محیطی آسانتر است.
10- کنترل شیمیایی منطقه رشد ریشه آسان است.
11- استقرار گیاهان جدید آسانتر است.
12- آیش در برنامه تناوب کشت محصولات وجود ندارد.
معایب هیدروپونیک:
1- سنگین بودن سرمایه گذاری اولیه.
2- مهارت و دانش باید همراه با اجرای صحیح و شایسته طرح باشد.
3- آفات و بیماری ها می تواند به سرعت در سراسر گلخانه پرکنده شود.
4- این سیستم ، معمولا فاقد منافع و فواید حاصل از زندگی گیاهان در خاک است.
5- ایجاد شرایط مناسب یا نا مناسب برای گیاهان کشت شده به روش هایدروپونیک ، می تواند سریعا منجر به بروز
3- محیط کشت مشتق از مواد آلی
واکنش هایی در نحوه رشد ونمو آنان گردد
6- انواع واریته های گیاهی موجود ، لزوما مطلوب ترین انواع آن گیاهان محسوب نمی شود.
انواع محیط های کشت هایدروپونیک
گروه های اصلی محیط های کشت هایدروپونیک بر اساس منشاء های زیر ، تشکیل شده است:
1- محیط کشت مشتق از سنگ
2- محیط کشت مشتق از مواد ساختگی یا مصنوعی