اسانس‌ها يا روغن‌هاي فرار از جمله مواد موثره گياهان هستند كه شامل مخلوط پيچيده‌اي از مواد شيميايي آلي مثل ترپينوئيدها، آلدئيدها، الكل‌ها، استرها و ستن‌ها و ... مي‌باشند. اسانسها نوعي تركيبات فرار بوده كه از تقطير مواد فرار موجود در اندامهاي مختلف گياهان تازه يا خشك همراه با بخار آب بدست مي‌آيد و وزن مخصوص آنها غالباً از آب كمتر است. به طور كلي تركيبات بي‌رنگي هستند به خصوص اگر تازه تهيه شده باشند ولي بر اثر مرور زمان در اثر اكسيد شدن رنگ آنها تيره مي‌گردد. بطور كلي اسانسها در الكل كاملاً حل مي‌شوند، در صورتي كه با آب غير قابل اختلاط هستند اما به اندازه كمي در آب حل شده و بوي خود را به آن انتقال مي‌دهند (مانند عرقيات گياهي، گلاب) كه ماده اصلي موجود در آن بر اثر حرارت، گرما و هوا تغيير مي‌يابد، همچنين طعم اسانسها نيز با يكديگر متفاوت است. اسانس‌ها داراي خصوصيات مشتركي بوده و عمدتاً ترپينوئيدهايي هستند كه قابل تقطير بوده، لكه ثابت روي كاغذ بجا نمي‌گذارند، برخلاف روغن‌هاي ثابت با قليائيها صابوني نمي‌شوند آنها داراي طعمهاي گس، ملايم، سوزاننده، تلخ و شيرين مي‌باشند و به سه دسته طبيعي، مشابه طبيعي و مصنوعي تقسيم مي‌شوند.

4ـ1ـ1 اسانس‌هاي طبيعي و تركيبات وابسته (اولئورزين، گام رزين، اولئوگام رزين)

فرآورده‌هايي هستند كه از مواد خام گياهي معطر با يكي از روشهاي تقطير (آب، بخار، آب و بخار و ...) فشردن (فشردن بخش برون‌بر و لايه بيروني پوست مركبات) و استخراج با حلال بدست مي‌آيند.

 

4ـ1ـ2ـ اسانس‌هاي مشابه طبيعي:

فرآورده‌هايي هستند كه حاصل از تركيب مواد اوليه معطر بوده و از نظر بو مشابه اسانس‌هاي طبيعي مي‌باشند.

 

4ـ1ـ3ـ اسانس‌هاي مصنوعي:

فرآورده‌هايي هستند كه بطور تجاري از مواد شيميايي آلي مشابه اسانس‌هاي طبيعي تهيه مي‌گردند و بوئي مشابه اسانس‌هاي طبيعي را دارا مي‌باشند